Het asieldossier is politiek beladen. Maar los van de politieke kleur is er een legitieme vraag die elke belastingbetaler mag stellen: hoeveel van mijn belastinggeld gaat naar asielopvang, en hoe wordt dat geld besteed? Roofdag.nl probeert die vraag zo feitelijk mogelijk te beantwoorden.
De Europese Unie hanteert een lijst van landen die als "veilig herkomstland" worden aangemerkt. Dit zijn landen waar in principe geen sprake is van systematische vervolging of oorlog, zoals Marokko, Algerije, Tunesië, Georgië en diverse Balkanlanden. Aanvragen uit deze landen worden versneld behandeld en hebben een zeer lage inwilligingskans.
Toch komen er jaarlijks tienduizenden aanvragen binnen vanuit deze landen. Elke aanvraag doorloopt een procedure bij de IND, en bij afwijzing volgt vaak een rechtszaak — soms meerdere. Gedurende die tijd verblijft de aanvrager in een COA-locatie, op kosten van de belastingbetaler.
Een asielzoeker die twee jaar in de opvang verblijft en vervolgens wordt uitgezet, kost de overheid al snel 50.000 tot 70.000 euro, inclusief opvang, juridische procedures, tolken, medische zorg en uiteindelijk terugkeerkosten. Bij een instroomvolume van tienduizenden mensen per jaar uit veilige landen gaat het om een structurele kostenpost van meerdere miljarden euro per jaar — voor aanvragen die voor het overgrote deel worden afgewezen.
Voor elke euro die aan stikstofbeleid of woningbouw uitgegeven wordt, bestaat een politiek debat. Voor miljarden aan asielopvang met een inwilligingskans onder de 5% veel minder.
Voorstanders van ruimhartig asielbeleid wijzen op humanitaire verplichtingen, internationale verdragen en de economische bijdrage van erkende vluchtelingen op de arbeidsmarkt. Dat zijn legitieme argumenten — maar ze gelden primair voor mensen met een gegronde vrees voor vervolging, niet voor aanvragers uit landen die de EU zelf als veilig heeft aangemerkt.
De vraag is niet of Nederland humanitaire verplichtingen heeft — die zijn er. De vraag is of het huidige systeem, waarbij aanvragen uit veilige landen dezelfde tijdrovende en kostbare procedure doorlopen als aanvragen uit echte conflictgebieden, een efficiënte besteding is van belastinggeld.
Meerdere Europese landen hebben de procedures voor veilige-landaanvragen versneld en de opvangstandaard gedifferentieerd. Denemarken en Zweden hebben hun systemen hervormd en de aantrekkingskracht sterk verminderd zonder de kernverplichtingen uit het Vluchtelingenverdrag te schenden. In Nederland is dit debat politiek gevoelig maar beleidsmatig niet onmogelijk.
"Asielzoekers uit landen die door de EU als veilig zijn aangemerkt zouden binnen 30 dagen een beslissing moeten krijgen, zonder recht op reguliere COA-opvang gedurende de procedure."
Eens of oneens? Stuur je reactie naar [email invullen] of gebruik #roofdag op social media.
Ontdek hoeveel dagen per jaar jij werkt voor de overheid — inclusief deze uitgaven.
Naar de calculator →